مهندسی اکتشاف نفت – در راه انتخاب رشته

منتشرشده: 2011.11.15 در انتخاب رشته
برچسب‌ها:, ,

این نوشته به قلم دوست عزیزم محمدرضا عبادی – دانشجوی مهندسی اکتشاف نفت – نوشته شده تا اطلاعاتی رو درباره رشته «مهندسی اکتشاف نفت» در اختیار شما بذاره. قبلا من یک نوشته درباره مهندسی نفت با عنوان «از مهندسی نفت چه می‌دانید – در راه انتخاب رشته» نوشته بودم اما درباره رشته اکتشاف خیلی توضیح نداده بودم که این زحمت رو دوست خوبم کشید.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

با سلام خدمت شما دوستان عزیز نفت دوست!. امیدوارم این چند خطی که من در مورد مهندسی اکتشاف نفت به نگارش در می‌آورم برای شما دوستانی که کمتر در مورد مهندسی نفت می‌داند مفید فایده واقع شود.

اصولا مهندسی نفت در دورهٔ کار‌شناسی به چهار گرایش: ۱-اکتشاف ۲-حفاری و استخراج ۳-مخزن ۴-بهره برداری (تولید) تقسیم می‌شود. البته در بعضی از کشور‌ها گرایش‌های دیگری نیز مضاف بر آنچه گفته شد نیز وجود دارد. نظیر: مهندسی گل (Mud engineering) ومهندسی سازه‌های نفتی و…

مهندسی اکتشاف‌‌ همان گونه از اسمش معلوم است به منظور یافتن منابع جدید نفت و گاز اقدام می‌کند. از آنجا که متاسفانه یا خوشبختانه (!) هر چاه نفتی روزی به پایان خواهد رسید بنابراین اقدام به اکتشاف چاه‌های جدید امری ضروری است. مهندسی اکتشاف به مطالعات زمین‌شناسی و ژئو فیزیکی و ژئو شیمیایی به منظور یافتن مخازن نفت و گاز می‌پردازد و از جمله رشته‌های نزدیک به مهندسی اکتشاف نفت می‌توان مهندسی اکتشاف معدن را نام برد.

مهندسان اکتشاف نفت باید با تسلط بر دروس زمین شناسی توانایی تحلیل نقشه های زمین شناسی را دارا بوده و با استفاده از نرم افزارهای پیشرفته نقشه برداری احتمال وجود و یاد عدم وجود نفت، کیفیت و نوع نفت و موارد دیگر را پیش بینی کنند.

پس در همین اول مطلب بگویم که داشتن علاقه به علوم زمین اجباری است نه الزامی! زیرا تعداد واحدهای زمین‌شناسی با دروس مشترک به 36 واحد می‌رسد. دروس مشترک زمین شناسی بین گرایشات مختلف مهندسی نفت به این قرار است: زمین‌شناسی عمومی-زمین‌شناسی ساختمانی-زمین‌شناسی نفت-خواص سنگ مخزن که روی هم ۱۱ واحد درسی است.

از آنجا که دوست عزیزم پدرام قبلا مفصلا راجع به دیگر گرایش‌های نفت پرداخته است. من نیز به بخشی از دروس مهندسی اکتشاف می‌پردازم:

۱-دروس زمین‌شناسی (ساختمانی-مهندسی-نفت-ایران)

۲- نقشه برداری

۳-فسیل شناسی-سنگ شناسی-رسوب شناسی-چینه‌شناسی

۴-ژئوفیزیک اکتشافی

۵-ژئوشیمی اکتشافی

۶-مقاومت مصالح (Strength of Materials)

۷-مکانیک سیالات (Fluid Mechanics)

۸-مکانیک سنگ و خاک (Rock & Soil Mechanics)

۹-مهندسی مخازن نفت و گاز (Reservoir Engineering)

۱۰- ارزیابی ذخایر نفت و گاز

۱۱-اصول مهندسی حفاری و بهره برداری) (Fundamentals of Drilling & Production Engineering

۱۲- ارزیابی تخصصی چاه‌های اکتشافی (چاه نگاری-چاه آزمایی) Well logging-Well test-Well Analysis

۱۳-موارد خاص در مهندسی اکتشاف نفت

۱۴-پتروفیزیک و تخلخل چاه نفت

باید دانست که مهندسی تولید مبتنی بر مکانیک سیالات؛ مهندسی مخزن و بهره برداری بر ترمودینامیک و مهندسی حفاری مبتنی مکانیک ساخت و تولید است. مهندسی اکتشاف مبتنی بر پتروفیزیک و ژئوفیزیک است که با استفاده از اصول لرزه نگاری به بررسی ساختارهای زمین می‌پردازد.

مهندس اکتشاف اولین فردی است که وجود نفت را اعلام می‌کند. یک مهندس اکتشاف باید بداند کجای زمین مستئد تشکیل نفت است. کجا محتمل است؟ کجا غیر محتمل؟ باید نظر بدهد که آیا از نظر اقتصادی به صرفه است که این نوع نفت را استخراج کنیم یا خیر؟ از نظر فنی نظر بدهد که مکان مناسب برای حفاری کجا باید باشد؟ آیا نفت استخراجی نفت سنگین است یا سبک؟ مربوط به کدام دوره زمین‌شناسی است؟

نفت به دو دستهٔ سبک و سنگین تقسیم می‌شود. هر کدام مشخصهٔ خاص خود را دارند. نفت سبک یا (Mature oil)

بهترین نوع نفت است. که هرچه این درجه سبکی بیشتر باشد بهتر است. از این رو نفت دریای شمال بهترین نوع نفت است. که دارای درجه سبکی آن بیشتر از ۳۱ است. درجه سبکی از فورمول زیر به دست می‌آید:


Sg= چگالی نفت در دمای 60 درجه فارنهایت

بنابراین نقش مهندس اکتشاف در بررسی فنی و اقتصادی بسیار حیاتی است. یک مهندس نفت باید تسلط کافی بر زبان انگلیسی و کار با برنامه‌های تخصصی نقت داشته باشد. یک مهندس اکتشاف باید با ابزارهای پیچیدهٔ نمودارگیری که خاص صنعت نفت است آشنا باشد و با تفسیر آن‌ها اطلاعات کاملی از سنگ‌های مخزن که در اعماق بسیار زیاد واقع شده‌اند به دست آورد؛ بتواند با اطلاعات ژئو فیزیکی که دارد بهترین روش حفاری را پیشنهاد کند؛ مهندس اکتشاف باید روش‌های نوین اکتشافی به وجود بیاورد.

همان طور گفتم مهندسی اکتشاف بسیار بر زمین‌شناسی تکیه دارد و مهندس نفتی که زمین را خوب نشناسد نمی‌تواند به ادامه کار در این رشته فکر کند.

همانطور می‌شناسم افرادی که تحمل دروس سنگین زمین‌شناسی بسیار تخصصی این رشته را ندارند. و در سال‌های دوم و سوم تحصیل یا از ادامه صرفه نظر می‌کنند یا بی‌انگیزه فقط برای گرفتن مدرک ادامه می‌دهند. شاید علت این مسئله نیز عدم آشنایی این افراد با رشته نفت و گرایش اکتشاف باشد و هدف نگارش این نوشته نیز جز آگاهی بخشی به دانشجویان آینده این رشته نیست.

البته خیلی افراد نیز وجود دارند که اصلا استعدادی در مهندسی را چه برسد به مهندسی نفت ندارند ولی متاسفانه در حال تحصیل هستند. قطعا می‌توانید حدس بزنید چگونه!! آموختنی در مورد مهندسی نفت بسیار است. نکتهٔ بسیار مهم دیگر داشتن پدیده‌ای به نام پارتی است. که در صنعت نفت حرف اول را می‌زند. البته امید همهٔ ما بر خداست.

من هم بر خود وظیفه دانستم تا بخش بسیار کوچکی از رشتهٔ بسیار بزرگ و شیرین نفت برای شما به رشته تحریر در بیاورم.

امید است با عنایت پروردگار در آینده بیشتر در مورد مهندسی اکتشاف نفت بنویسم.

در آخر بر خود لازم می‌دانم از دوست بسیار عزیزم پدرام که این فرصت را در اختیار من گذاشت تشکر ویژه‌ای را داشته باشم.

کامیاب و پیروز باشید.

هرگونه سؤال رو میتونید در بخش نظرات، زیر همین مطلب، مطرح کنید.

[poll id=»3″]

در مورد مجموعه نوشته های «در راه انتخاب رشته»

Advertisements
دیدگاه‌ها
  1. No Name می‌گوید:

    دوست عزیزم سپاسگزارم از وقت شما در تهیه این اطلاعات.من یکی از فارغ االتحصیلان این رشته در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد هستم و هم اکنون در رشته ژئوفیزیک لرزه نگاری در یکی از دانشگاه های امریکای شمالی در حال دفاع از رساله دکتری هستم. باید عرض کنم این رشته اکتشاف رشته بسیار ضعیف از نظر علمی، فنی است و زیر دروس آن بر اساس زمین شناسی نه تنها کمکی به پرورش فکر دانشچو نمی کند بلکه بر عکس افرادی با استعداد را به نام مهندس ولی با توانایی یک زمین شناس به صنعت تحویل می دهد. به نظر بنده بهتر است به جای این که اقیانوسی با عمق کم باشید در یکی از رشته ها متخصص باشید. من دوران دانشجویی اکتشاف را به عنوان دوران سیاه و سخیف زنگی خود می دانم و امیدوارم شما دچار این احساسات نشوید.

  2. […] عزیزم، محمدرضا عبادی – دانشجوی مهندسی اکتشاف نفت، مطلبی کامل در مورد این رشته نوشته که پیشنهاد می‌کنم […]

  3. Mohammad Reza می‌گوید:

    Dooste azizam motasefane harfe shomara aslan ghaboul nadaram.in reshte mitavan assl mohandesi naft namid.tamame farayand haye mohaandesi naft dar an naghsh darand az haffari ta makhzan,geoohysics ta zamin shenasi,man haman tor ke goftam alagheye mahz be zamin lazemeye in reshte ast,khoshbakhtane az nazare kari ham mitavannd dar ghesmate geophysic mashghool be kar shavand va ham haffari,be nazare shoma morede ehterame bande ast,enshalah ta alan ke mmovafagh boodid bishtar az inha movafagh bashid

  4. لیلا می‌گوید:

    ممنون از اینکه اطلاعات با ارزش خود را در اختیار ما قرار دادین موفق باشید

  5. نسرین می‌گوید:

    salam.mishe mano rahnamai konid bara arshade ekteshaf koja sabte nam konam moafagh taram.rahiyane naft?parse?oksin?sanjeshodanesh?

    • محمدرضا می‌گوید:

      قطعا در دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات موفقتر خواهید بود ولی در دانشگاه سراسری دانشگاه پلی تکنیک بهترین دانشگاه ایران است.

  6. hamid می‌گوید:

    salam mitavanid narm afzarhaye mortabet ba ekteshaf ra moarrefi konid
    hamd_creative2002@yahoo.com
    mer30

    • محمدرضا می‌گوید:

      دوست عزیز کاربردی ترین نرم افزار ARC GIS و پترول میباشد که اولی در زمینشناسی منطقه نفتی و دومی کارهای پتروفیزیکی کاربرد دارد

  7. سالار می‌گوید:

    از راهنمايي هاتون ممنون. من ترم 3 هستم. واقعا رشته عالي داريم.

  8. شمیم می‌گوید:

    سلام.اول ممنون که این اطلاعاتو در اختیار دانش اموزایی مثل من گذاشتین.بین 2راهی گیر کردم لطفا راهنماییم کنید.
    میخوام بدونم این رشته بدرد دختر میخوره یا نه؟
    من به رشته های نفت علاقه زیادی دارم ولی با هر کس صحبت میکنم یجور بشیمونم میکنه که بدرد دختر نمیخوره/
    خواستم حالا از دانشجو های این رشته که بیشتر میدونن ببرسم که بنظرتون کدوم گرایشش بدرد دخترا میخوره؟
    و 1سوال دیگه که ایا موسسات غیر انتفاعی میتونه واسه تحصیل این رشته خوب باشه؟

    • محمدرضا می‌گوید:

      بهترين گرايش براي دختران مخزن است كه كار عملياتي اش بسيار كم است
      ولي در كل رشته نفت رشته اي است عملياتي
      ولي در آمريكا بانوان حتي روي سكوي حفاري هم حضور دارند
      ولي اينجا ايران است…

  9. مهدی می‌گوید:

    ببخشید اقا کدوم گرایش مهندسی نفت نیرو بیشتر استخدام می کنن و از همه گرایش ها کدوم از همه پر درامد تره و اینده ی کاری بهتری داره

    • محمدرضا می‌گوید:

      هر 4 گرايش در وزارت نفت اولويت استخدام دارند
      ولي كار هر كدوم فرق ميكند
      حفاري از همه سخت تر و پر دردسرتر و درآمد بيشتر
      بعد اكتشاف بعد بهره برداري
      و بعد مخزن كه كار راحتر و در آمد كمتر از ساير گرايش ها

  10. mahbobe می‌گوید:

    man voroodie jadide 91 misham mva vaghean be dardam khord,motshakeram

  11. رامین می‌گوید:

    سلام بر همه مهندسین نفت امید وارم حال همه گی خوب باشه مخصوصا مکتشفین اینده یه زحمتی بکشید تعدادی از این نرم افزلر های مهم اکتشاف رو اگر در دسترس دارید برام معرفی کنید………..راستی به اون دوست خارجی اسمش چی بوووود….. سلام میکنم.دوست عزیز به نظر من مدرک دکتری شما فاقد هرگونه علاقه بوده لذا از این طرف دنیا از سرزمین اریایی به شما خسته نباشید کفته و با اقتدار میگوووویم عمر شما به تباهی گذشت …..داداش ÷درام بابا نذار با روحیه ما بازی بشه دیگه دادا یه کاری بکن اخه ای بابا…………….ممنون از محبت همتون جویای همیشگی طلای سیاه.

    • Morteza می‌گوید:

      man khodam daneshjooe terme 7 naft ekteshaf hastam be nazare man ke reshte khoobie az in term daneshgah azad dokhtar ham migire tooye in reshte vali mesle inke sarasari dg nemigire !

    • محمدرضا می‌گوید:

      سلام دوست من ان شا الله موفق باشي
      هركسي كه به رشته اش علاقه داشته باشه موفق ميشه مطمئن باش
      برنامه هاي كاربردي:Petrel,Eclipse

  12. محسن می‌گوید:

    خیلی ممنون از توضیحات خوبتون.
    من میخوام مطالبتون رو در وب سایتم بذرم مشکلی که نیست؟؟

    • پدرام می‌گوید:

      با سلام

      با ذکر منبع، لینک و نویسنده اصلی (محمدرضا عبادی) اجازه بازنشر این مطلب رو دارید.

  13. علی می‌گوید:

    دوستان عزیز
    اکتشاف بازار کار داره…
    اگه داره …پس چرا میگن نداره و تقریبا همه مناطق نفت خیز کشف شدن..
    بی صبرانه منتظر جواب شما هستم.
    لطفا نظراتتون رو به ایمیلم بفرستید.
    tanha_jikse@yahoo.com

  14. مهندس نفت - اکتشاف می‌گوید:

    salam, khaste nabashin bande emsal dar hamin reshte dar daneshgahe azad vahed olum va tahghighat ghabul shodam va unja tahsil mikunam naft ro kheily dus daram jaee fahmidam in reshte dorus e movazene va chahpeymaeeo nadare va hardoye in dorus to mechanic sayalat hayatie ye soali daram baraye moafaghiat tu in reshte chekar bayad kard che vahedhayio bayad bishtar az baghie motale kard mamnun

  15. مهدی می‌گوید:

    رشته اکتشاف پل ارتباطی بین سایر تخصص ها و گرایش های نفتی هست و همچنین ارتباط دهنده زمین شناسی و علوم ژئوفیزیک محسوب میشه ، اما سوالات متداول و مشغول کننده فکر بیساری از افراد بحث بازار کار این رشته است در این مورد باید بهتون بگم من تا به حال کسی رو ندیدم که اکتشاف خونده باشه و بعد بی کار باشه ! بنده دانشجوی ترم 6 اکتشاف هستم و نکته آخر دانشجویان مخزن و حفاری و بهره هم در مورد بحث بازار کار یه علامت سوال برای اون ها هم هست فکر نکنین کسی که حفاری خونده و درسش تموم شده رفته وایستاده سر دکل نه این خبرا نیست اما پیشنهاد من به شما اگر به اکتشاف علاقه دارید وارد اون بشین و در مقاطع بالاتر وارد ژئوفیزیک بشید بسیار بسیار می تونه بدردتون بخوره.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s